Hoe anders is Generatie Z nou eigenlijk?

Generatiekloof?
Ik ben niet zo van wij en zij. Elke oudere generatie heeft een (soms negatieve) mening over de jongere generaties. Dat is van alle tijden. Maar er zijn meer verschillen tussen mensen in één generatie dan tussen generaties onderling. En toch… diverse klanten uiten hun verbazing, zorg en/of ongenoegen over deze nieuwe generatie, die zij zien op de werkvloer en/of als hun eigen kinderen. Wat kenmerkt dan de huidige jongste generatie (geboren tussen 2000 en 2015) op de arbeidsmarkt?

Gebaseerd op een artikel van Kim Jansen, sociaal psycholoog van Generations at Work, https://www.trendsinhr.nl/generatie-z-the-struggle-is-real/

Onzekerheid
Ja, ze zijn opgegroeid in welvaart en zijn door hun ouders verwend. Me-time, luxe, (studie)keuzes in overvloed…wat nou pech?! Pech, omdat ze opgroeien in een wereld die geopolitiek wankelt, polariseert, ecologisch op omvallen staat, waarin het vrijwel onmogelijk is aan een woning te kunnen komen de aandachtsterreur van social media. Een onzekere context en toekomst in combinatie met eigen onzekerheid en kwetsbaarheid. Sneeuwvlokjes die zich moeten handhaven op een opwarmende aarde. Als je dan geen pechvogel bent. En het bezoek aan de nagelstudio en Starbucks maakt dat echt niet goed.

Hun overbezorgde en beschermende curling ouders hebben Gen Z-ers afhankelijk en weinig zelfredzaam gemaakt. De volwassen fase en het maken van keuzes wordt (noodgedwongen) zo lang mogelijk uitgesteld. Het gebrek aan houvast creëert nog meer onzekerheid. Laatst vertelde een directeur van een MBO vakschool dat 1 op de 3 (!) scholieren binnenkomt met een serieuze zorgvraag. Burn-out, depressie, eenzaamheid, schulden, verslaving, obesitas. Stress lijkt hun normale staat van zijn.

Individualisering
De doorgeslagen individualisering heeft ertoe geleid dat Generatie Z denkt het geluk uit zichzelf te moeten halen. Op socials zien ze louter succesvolle prachtige mensen, wat de peer pressure en prestatiedruk verhoogt. Als je niet geslaagd en gelukkig bent, dan ben je een loser en heb je het aan jezelf te danken. Generatie Z streeft naar geluk, genot en geld. En wel snel. Ze hebben gedrevenheid in zich, maar de hoge verwachtingen (vooral van zichzelf) hebben een verlammend effect. Want hoe moet je in hemelsnaam die instawaardige succesvolle lifestyle gaan bereiken?

Vluchtig
Generatie Z zit vast in het web van snelwerkend kapitalisme. De wereld waarin ze leven is vluchtig; wat vandaag een trend is, is morgen ‘cringe’. Ze zijn van jongs af aan gewend geraakt om met 1 druk op de knop iets geregeld te krijgen. Dit heeft geleid tot hang naar instant behoeftebevrediging en gemak. Niet koken, maar bestellen. Geen boodschappen halen, maar laten bezorgen. Niet trappen, maar een fatbike. Geen oncomfortabele gesprekken voeren, maar een appje sturen. Niet door de pijn heen, maar hop…naar de volgende baan of relatie. Comfort is hun comfortzone, wat logisch is als je opgroeit met een hoge levensstandaard. Maar ook: Voor deze generatie moet werk betekenis hebben en perfect passen in hun eigen leven. Waar vroeger de werknemer zich aanpaste aan de organisatie, is het nu andersom. Jongeren willen dat werk klopt met hun waarden, ritme en toekomstbeeld. Hoezo: werken om te leven?

Geluk
Eén van de voordelen van ouder worden is dat je weet dat geluk en genot niet te halen valt uit comfort, maar juist zit in angsten overwinnen, het beest in de bek kijken en door de zure appel heen bijten. Een mislukte quiche uit de oven halen. Je een weg stuntelen door een gênant gesprek met je leraar of baas. Situaties die tot hilariteit leiden en waar je spelenderwijs van leert. Ongemak, vallen en opstaan is een cadeau. En nog belangrijker is het contact met anderen. De kwaliteit van je leven hangt af van de kwaliteit van je relaties.

Conclusie
Natuurlijk is generaliserend gesteld Gen Z anders dan eerdere generaties. Met slimme, rake inzichten en de nodige onhandigheden. De nieuwe generatie barst van de ideeën en verlangens (net zoals toen wij jong waren). Geef ze ruimte. Praat mét hen, in plaats van óver hen. Laat zien dat je luistert. Oordeel niet. Als je actief zoekt naar hun perspectieven en ze betrekt bij vernieuwing, geef je jongeren niet alleen de kans om hun zorgen om te zetten in betekenisvol gedrag — je maakt ook je organisatie sterker, duurzamer en toekomstbestendiger.